Eén paraplu, vijf specialismen: De kracht van de gecombineerde Veiligheids- en Gezondheidsregio

De naam is een hele mond vol: Veiligheidsregio en Gezondheidsregio Gelderland-Midden. In de volksmond, en ook door ons zelf, vaak afgekort tot vggm. Voor veel inwoners van onze vijftien gemeenten is het soms onduidelijk wat deze organisatie nu precies is. Is het de brandweer? Is het de GGD?

Het antwoord is: we zijn het allemaal, en meer. In Gelderland-Midden hebben we ervoor gekozen om de taken op het gebied van publieke veiligheid en publieke gezondheid onder te brengen in één gecombineerde organisatie. Dat is niet in elke regio in Nederland zo, maar wij geloven heilig in de kracht van deze combinatie. In dit blog leggen we uit waarom.

De dunne lijn tussen veiligheid en gezondheid

De belangrijkste reden om veiligheid en gezondheid te combineren, is dat ze in de praktijk vaak onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Zeker als er sprake is van een crisis.

Neem een grote brand waarbij giftige rook vrijkomt. De brandweer (Veiligheidsregio) is nodig om het vuur te bestrijden. Maar tegelijkertijd moeten adviseurs gevaarlijke stoffen en de GGD (Gezondheidsregio) beoordelen wat het gezondheidsrisico is voor de omwonenden. Moeten mensen ramen en deuren sluiten? Moet een wijk geëvacueerd worden?

Een ander voorbeeld is een pandemie, zoals we met COVID-19 hebben gezien. Dit is primair een gezondheidscrisis, waar de GGD de leiding heeft in testen en vaccineren. Maar de impact op de maatschappij is zo groot, dat de crisisstructuur van de Veiligheidsregio nodig is om alles te coördineren, van noodverordeningen tot de logistiek van testlocaties. Doordat deze disciplines binnen VGGM al onder één dak zitten, zijn de lijnen kort en kunnen we sneller schakelen.

De vijf pijlers van VGGM

VGGM is de paraplu waaronder vijf verschillende, wettelijke taken worden uitgevoerd voor de gemeenten en hun inwoners. Elke taak heeft zijn eigen specialisme, maar ze werken nauw samen.

De organisatie bestaat uit de volgende onderdelen:

• Brandweer: Voor brandbestrijding, technische hulpverlening en risicobeheersing.
• Ambulancezorg: Voor spoedeisende en planbare medische hulpverlening op straat en thuis.
• GGD (Gemeentelijke Gezondheidsdienst): Voor preventieve gezondheidszorg, infectieziektebestrijding en gezondheidsonderzoek.
• Veilig Thuis: Het advies- en meldpunt voor huiselijk geweld en kindermishandeling.
• GHOR (Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio): Coördineert de geneeskundige zorg tijdens rampen en crises.

Efficiëntie voor vijftien gemeenten

Naast de operationele voordelen tijdens een crisis, is er ook een bestuurlijk voordeel. De Veiligheidsregio Gelderland Midden en de Gezondheidsregio Gelderland Midden werken voor dezelfde vijftien gemeenten.

Het zou inefficiënt en onbetaalbaar zijn als elke gemeente zijn eigen GGD, zijn eigen meldkamer en zijn eigen volledige brandweerkorps zou moeten onderhouden. Door dit regionaal te organiseren, bundelen we kennis, materieel en slagkracht. Het bestuur van VGGM bestaat uit de burgemeesters van deze gemeenten. Zij sturen de organisatie aan en zorgen ervoor dat de regionale aanpak aansluit bij de lokale behoeften. Zo zorgen we er samen voor dat Gelderland-Midden een veilige en gezonde regio blijft om in te wonen, werken en recreëren.

FAQ: Veelgestelde vragen over de organisatie VGGM

1. Is VGGM een overheidsorganisatie?
   Ja, VGGM is een overheidsorganisatie. Het is een zogeheten 'Gemeenschappelijke Regeling'. Dit betekent dat het een samenwerkingsverband is van de vijftien gemeenten in de regio Gelderland-Midden. De medewerkers van VGGM zijn dus ambtenaren die publieke taken uitvoeren.
2. Wie is de baas van de Veiligheidsregio en Gezondheidsregio Gelderland-Midden?
   Het hoogste orgaan is het Algemeen Bestuur. Dit bestuur bestaat uit de vijftien burgemeesters van de aangesloten gemeenten en de wethouders die verantwoordelijk zijn voor volksgezondheid. De voorzitter van de veiligheidsregio is altijd de burgemeester van de grootste gemeente, in ons geval de burgemeester van Arnhem.

Waarom zijn er in Nederland 25 veiligheidsregio’s en niet gewoon één landelijke organisatie?
Nederland is opgedeeld in 25 veiligheidsregio’s om de hulpverlening dicht bij de burger te houden. De risico’s in Rotterdam (haven) zijn anders dan in Gelderland-Midden (Veluwe). Een regionale organisatie kent het eigen gebied, de lokale partners en de specifieke risico’s het beste, waardoor ze sneller en gerichter kunnen optreden dan een grote landelijke organisatie vanuit Den Haag. Wel werken de 25 regio's onderling nauw samen.